De opkomst van het Internet of Things (IoT) en digital twins zorgt voor een stille maar fundamentele omwenteling in assetmanagement. Organisaties werken al jaren aan digitalisering en dataverzameling, maar nu breekt een nieuwe fase aan. Met digital twins in assetmanagement wordt data niet meer alleen vastgelegd, maar actief gebruikt voor betere beslissingen. Luuk van Kessel, digital expert bij Deep Value, vertelt over de voordelen en kansen voor organisaties.
Digital twins als strategische testomgeving
Luuk, wat is een digital twin en wat maakt hem zo waardevol?
“Een digital twin is een digitale weergave van een fysiek object, proces of systeem. Dat kan een gebouw zijn, een machine, een productielijn of zelfs een compleet end-to-end proces. Die digitale kopie wordt gevoed met realtime data uit de fysieke wereld, zodat je gedrag, prestaties en veranderingen direct kunt volgen en analyseren,” legt Luuk uit.
Digital twins zijn een veilige testomgeving. Luuk vult aan: “Organisaties kunnen processen volgen en optimaliseren, scenario’s simuleren en beslissingen testen zonder risico voor de dagelijkse operatie. Daarnaast kun je met digital twins onderhoudsbehoefte voorspellen en storingen voorkomen. Waar assetdata vroeger vooral werd gebruikt om achteraf te rapporteren, is het nu een stuurinstrument om vooruit te kijken en betere beslissingen te nemen.”
“Zie een digital twin als een speeltuin voor je strategie. Een veilige omgeving om te testen en te leren, zonder impact op je organisatie.”
Waarom digital twins juist nu het verschil maken in assetmanagement
“IoT en digital twins zijn niet nieuw, maar ze zijn nu extra relevant omdat veel organisaties een zekere datavolwassenheid hebben bereikt,” zegt Luuk. “De afgelopen jaren lag de focus vooral op inzicht: data verzamelen in dashboards om prestaties en afwijkingen te begrijpen. Inmiddels is data op meerdere niveaus beschikbaar: van machines en installaties tot complete processen en waardeketens.”
Volgens Luuk ontstaat de echte meerwaarde als organisaties de volgende stap zetten. “Gebruik je data niet meer alleen om te zien wat er is gebeurd, maar koppel je het expliciet aan je bedrijfsstrategie, dan verandert de rol van data. Het verschil zit niet in de visualisatie, maar in de intentie. Een dashboard laat zien wat er is gebeurd. Een digital twin laat zien wat er nu gebeurt en, met simulaties, wat er waarschijnlijk gaat gebeuren, direct gekoppeld aan strategische doelen.”
Concrete voordelen van werken met digital twins
“De grootste waarde van digital twins zit in de besluitvorming,” legt Luuk uit. “Vroeger werden beslissingen genomen op basis van cijfers en handmatige rapportages, die vaak een vertekend of onvolledig beeld gaven. Digital twins koppelen data direct aan de context van het proces en de strategie. Daardoor worden beslissingen niet alleen nauwkeuriger, maar ook voorspellend. Met digital twins zie je knelpunten in orders vroeg, worden betalingsblokkades automatisch gesignaleerd en voorkom je stilstand van productielijnen met voorspellend onderhoud. Taken die eerst veel handwerk vroegen, gaan nu sneller en consistenter.”
Belangrijkste voordelen in de praktijk:
- Kostenbesparing door efficiënter onderhoud
- Betere voorspelbaarheid van prestaties
- Snellere innovatie dankzij simulaties
- Minder stilstand en minder operationele risico’s
Het belang van integratie met systemen zoals IFS
“Een digital twin wordt pas echt waardevol als data, systemen en processen samenkomen. Sensorinformatie die los staat van onderhoudsplanning, ERP of assetmanagementsystemen blijft beperkt tot inzicht zonder actie. Door digital twins te integreren met systemen zoals IFS, vertaal je inzichten direct naar onderhoud, planning en besluitvorming. Dat is ook de visie van Eqeep: niet het beste losse systeem staat centraal, maar de samenhang tussen data, processen en beslissingen.”
Is realtime IoT-data altijd nodig voor een digital twin?
“Dat is geen harde eis,” zegt Luuk. “Voor machines is continue monitoring vaak essentieel, maar bij processen gaat het vooral om statuswijzigingen. Denk aan een order die naar een nieuwe fase gaat, een gewijzigde samenstelling of een afwijking in de planning. IoT biedt hier veel flexibiliteit: van continue metingen tot sensoren die pas ‘wakker worden’ bij een relevante verandering.”
Hoe beginnen organisaties met digital twins, en wat is de grootste uitdaging?
“Voor organisaties die met digital twins willen beginnen, is het advies eenvoudig: begin niet bij de technologie, maar bij de bedrijfsstrategie,” legt Luuk uit. “Bepaal eerst op welk niveau een digital twin de meeste waarde oplevert: machine, asset, systeem of proces. Begin klein met een proof of value en schaal van daaruit op.”
Digital twins lijken technologiegedreven, maar de grootste uitdaging zit vaak in de organisatie zelf. Luuk: “De strategie aanscherpen, processen expliciet maken en aannames vastleggen kost tijd en samenwerking. Een digital twin hoeft niet vanaf dag één compleet of perfect te zijn. Door ermee te werken, te testen en bij te stellen, groeit de digital twin mee met de organisatie. Dat helpt niet alleen processen te optimaliseren, maar ook de strategie zelf aan te scherpen.”
Omgaan met weerstand in de organisatie
“Weerstand ontstaat vaak als automatisering voelt als controleverlies, of als medewerkers bang zijn dat hun rol verdwijnt,” legt Luuk uit. “In de praktijk gebeurt het omgekeerde. Het werk verschuift van reactief brandjes blussen naar sturen op kwaliteit, verbetering en voorspelbaarheid. AI is niet goed in bepalen wat er echt toe doet, dus menselijke inbreng blijft essentieel. Digital twins vervangen mensen dus niet, maar helpen hen betere beslissingen te nemen op basis van inzicht en context.”
De rol van IoT en digital twins in duurzaamheid en de toekomst
Luuk: “IoT en digital twins zijn onmisbaar voor duurzaam assetmanagement en het halen van ESG-doelen. Door processen slimmer en datagedreven in te richten, voorkomen organisaties verspilling. Niet alleen van materiaal en energie, maar ook van menselijke capaciteit. Handmatige correcties en inefficiënte processen kosten organisaties vaak meerdere fte’s zonder dat ze het doorhebben. Capaciteit die veel beter kan worden ingezet voor innovatie, duurzaamheid en toekomstbestendige assets. Digital twins maken die verspilling zichtbaar en stuurbaar, zodat duurzaamheid van een abstract doel een concreet onderdeel van de dagelijkse besluitvorming wordt.”
“Door processen slimmer en datagedreven te organiseren, voorkom je verspilling. Niet alleen van materiaal en energie, maar ook van menselijke capaciteit.”
Wat maakt assetmanagement volgens Eqeep echt succesvol?
“Bij Eqeep geloven we dat succes in service- en assetmanagement niet draait om het nieuwste platform of de meeste data,” zegt Luuk. “Het draait om betrouwbare assets, ondersteund door de juiste informatie op het juiste moment. Alleen dan presteert een organisatie consistent, bouwt ze klantvertrouwen op en groeit ze duurzaam. IoT en digital twins zijn geen doel op zich, maar middelen om betere, onderbouwde beslissingen te nemen. Beslissingen die direct bijdragen aan continuïteit, voorspelbaarheid en toekomstbestendige assets.”
Benieuwd wat IoT en digital twins voor uw organisatie kunnen betekenen?
Blijf een stap voor met IFS. Ontvang releasenieuws en praktijkvoorbeelden van IFS Specialized Partner Eqeep in uw mailbox. Gratis, en afmelden kan altijd.
